Belle Epoque
Naar het einde van de 19e eeuw toe ging men, door het groeiende nationalisme en militarisme, en naar analogie met de gewapende Burgerwacht denken aan een gewapend pompierskorps. De wetgever bepaalde zelfs dat, op
vordering van de gemeenteraad, de pompiers aan de Burgerwacht konden worden toegevoegd. In dat geval stonden zij onder het bevel van de commandant van de Burgerwacht.
Zoals bekend bracht het ten top gedreven nationalisme van de Belle Epoque ook een extreem militarisme met zich, hieruit vloeide de Eerste Wereldoorlog uit.
Als Brussel vanaf 1800 beschikte over een korps van politieagenten-brandweerlieden waarvan een gedeelte in een kazerne ondergebracht was, dan was dat onder de rechtstreekse invloed van de stad Parijs die
zijn brandweer op militaire voet inirichtte.
Zo had men in België, tot aan de ontbinding van de Burgerwacht in 1914 twee soorten brandweerkorpsen.
Enerzijds was er de vrijwillige brandweer binnen de Burgerwacht (compagnie/peloton de sapeurs-pompiers volontaires) en anderzijds de gewapende gemeentelijke brandweerkorpsen (corps
de sapeurs-pompiers communaux armés).
De korpsen van het tweede type werden georganiseerd volgens Art.128 van de gemeentewet van 30 maart 1836.
Deze wet heeft de tendens bekrachtigd door officieel aan de gemeenten toe te staan dat ze mochten kiezen voor een gewapende of ongewapende brandweer.
De gewapende brandweer maakte het mogelijk de financiële problemen te boven te komen, die eigen zijn aan de oprichting van een brandweerkorps, want hij werd rechtstreeks gesubsidieerd door het Koninkrijk, het geen
verklaart dat de gewapende brandweerlieden in de regel beter uitgerust waren dan hun collega's die niet gewapend waren.
In feite waren de gewapende brandweerlieden verplicht tot aanvullende taken, zoals het handhaven van de openbare orde. Brussel, Antwerpen, Luik, Gent, Oostende en ook Mechelen zullen dit systeem kiezen, door
de Wet van 31 december 1963 werd dit systeem officieel afgeschaft.
In het verslag van 14 juli 1891 aan de gemeenteraad van de stad Mechelen vanwege de
bijzondere commissie betreffende de herinrichting van het pompierskorps, lezen we het volgende.
Er werden enkele belangrijke wijzigingen aangebracht aan het reglement van het korps der Vrijwillige Pompiers.