Het verhaal van oud brandweercommandant Georges Hendrickx ...

Op 29 augustus 1972 kort na 20u belde de brandweer me thuis op: we zijn vertrokken voor een brand op de St Romboutstoren, de officier van wacht vraagt je dringend ter plaatse, hetgeen ik dan ook deed, maar het was niet eenvoudig om door al dat volk naar de toren te rijden. Er kwam rook uit de Schellekenstoren en van tussen het leiendak boven het koor.

De Magirusladder werd opgesteld langs de zij ingang van de kerk, kant postgebouw en was juist lang genoeg, met het kleine uitschuifbare laddertje bovenaan om in het deurtje boven de zijbeuk binnen te gaan.

Bij een vroegere brandpreventie was er een droge brandleiding op de toren en kerk geplaatst alsook brandvrije compartimenteringen muren in de verschillende delen van de zolder. De jongens gingen dus via de uitgeschoven ladder op de zolder van de kerk en legden twee aanvalslijnen aan om de brand in het dakgebinte boven het altaar te bestijden. Ondertussen was de droge leiding aangesloten aan de autopomp en alzo hadden ze daarboven voldoende water en druk om te spuiten.

Aangezien de brand tussen het houten onderdak en de schalieën woedde was er voor degelijk bluswerk weinig resultaat en vergrootte de vlammenzee richting Schellekenstoren. Ik vreesde voor een uitbreiding via het dak zo naar de grote toren en met enkele manschappen gingen we via de toreningang en torentrap naar de zolder boven de kerk en legden daar de nodige brandlijnen aan.

Eerste boven

Mijn ex collega's Kamiel Selleslagh en Jozef Leppens alias Lange Jef van Battel waren toen een goed jaar brandweerman. Zij trokken als eerste voor het blussen naar boven. De dertig meter hoge ladder was net lang genoeg om in de kerk te geraken. Toen het water stopte, gingen ze snel op zoek naar een vluchtweg.

Zij waren bij de eerste ploeg. Via de Ijzerenleen kwamen we op Sint-Rombouts aangereden. Wij dachten wat gaat dit hier worden, dat krijgen we nooit klaar. Maar ja... je kan het niet aftrappen omdat je schrikt hebt en je weet dat je met goede ervaren collega's bent en elkaar nooit in de steek laat.

Dus je gaat aan de slag. Maar tijdens het blussen vielen we plots zonder water. De reden hebben we nooit geweten. Vermoedelijk zijn er brandende stukken op de slangen gevallen. In die tijd hadden we nog geen radio, dus schreeuwden we naar beneden dat we geen water meer hadden.

Omdat de ladder inmiddels naar een ander punt was verplaatst, zijn we snel op zoek gegaan naar een vluchtweg. Die werd gevonden in een deurtje bij de grote toren. Dat hebben we met onze bijl opengeslagen. Nadat de vluchtweg was gevonden gingen ze opnieuw aan de slag, er was weer water. We hebben nog uren staan blussen.

Toenmalig brandweercommandant Georges Hendrickx, was er niet gerust in. Hij vreesde ervoor dat de vuurzee via het dak zou uitbreiden naar de 97 meter hoge toren. Samen met zijn manschappen trok de bevelhebber via de torentrap naar het dak boven de middenbeuk. Ook daar werden brandslangen aangelegd.

Er leek geen beginnen aan, want in geen tijd stond de Schellekenstoren boven de zijbeuk in lichterlaaie. Om het leven van zijn mannen niet in gevaar te brengen, besliste de commandant om zijn manschappen een beetje terug te trekken.

Het risico bestond dat de vieringtoren zou instorten, wat gedeeltelijk ook gebeurde. Met de versterking van collega’s uit Antwerpen en Brussel slaagde de Mechelse brandweer er omstreeks 1.45u, na uren in om de zware brand te bedwingen. Zij beschikten in die tijd al over ladderwagens die 50 meter hoog reikten.

Het dak boven het altaar en dat boven de zijbeuken naast de schelfthouttoren was vernield. De brandpreventie had haar nut opgebracht en het vuur tegen gehouden boven de kerk zelf en dit dank zij de droge leiding waarop boven kon aangesloten worden en de brandmuren, waar weliswaar nog geen deuren in stonden maar die toch een goede kompartimentering boden.

Naar ik later vernam diende de oorzaak van de brand gezocht te worden in werken aan de dakgoten gedurende de dag, wat het gerechterlijk onderzoek heeft vastgesteld heb ik nooit vernomen, ook de onderzoeksrechter heeft me nooit om uitleg gevraagd.

Dit is dan, in grote lijnen, mijn ervaring met de echte torenbrand van 1972, een brand die tot één van de grootse behoorde van mijn brandweercarriëre (van 1 juli 1968 tot 30 juni 1993). Een brand die vele Mechelaars zich nog zullen herinneren.