Mechelen: woensdag, 24 juni 2026
Waar vlammen zijn, verschijnt ook de ziekenwagen zoals de brandweerlui hem lange tijd noemen, want misschien zijn er gewonden of erger. Vóór 1956 was er door de overheid op het gebied van dringende medische hulp nergens in voorzien. Dat jaar werd een eerste stap gezet door minister Leburton die maatregelen nam om slachtoffers van de polioëpidemie ter hulp te komen. De ziekenwagen bestaat ook al in de jaren vijftig maar rukt alleen uit na een telefoontje op het gewone telefoonnummer van de brandweer.
De definitieve ingebruikname van het hulpcentrum 900 Mechelen, zone 015 en 016 gebeurt op 1 november 1963. De totale bezetting van de beroepsdienst bestaat dan uit 32 manschappen.
De eerste centrale voor medische hulpverlening werd in september 1959 in Antwerpen opgericht. Het ministerie van Volksgezondheid stelt een aantal ziekenwagens 900 ter beschikking van de openbare besturen, (brandweerdiensten). De prijs voor het vervoer bedraagt 15 fr/km met een min. van 150 fr. Nutteloze ritten worden terugbetaald door het Ministerie van Volksgezondheid.
De ziekenwagen doet het vervoer van gekwetsten of zieke personen op de openbare weg of in een openbaar lokaal. Maar ook werkongevallen, thuis, dringend ziekenvervoer en zelfs niet dringend (mits doktersattest). België is verdeeld in 16 hulpcentra 900, voor Mechelen is dit de zone 015 en 016. Het centrum zorgt voor het zenden van de nodige hulp zoals; brandweer, politie, rijkswacht, hospitalen en verstrekken allerlei inlichtingen aan de gas- en elektriciteitsmaatschappij, dokter van wacht enz.
Vanaf 1963 heeft de brandweer een echt oproepnummer (de beroemde 900, die tot 1982 in dienst was) en zit er permanent een brandweerman aan de telefoon waar een taperecorder alle oproepen registreert die ook nog met de hand in een register opgeschreven worden.
Centra voor eerste hulp
De organisatie van de oproepen werd gebaseerd op de verdeling van het land in telefoonzones. Er waren 16 centra voor eerste hulp 900 in België, waaronder dus ook één in Mechelen.
Deze centra werden in de brandweerkazernes geïnstalleerd, waar brandweermannen de 24-u diensten deden.
De wet van 8 juli 1964 heeft aan het Ministerie van Volksgezondheid de organisatie en de controle van het vervoer in spoedgevallen toevertrouwd.
De dienst 900 wordt een begrip en rukt uit bij soms komische situaties (o.a. iemand die geklemd zit in een wc bril) maar meestal is de situatie niet erg humoristisch. De eerste interventie van ex collega Marcel Gellaerts met de 900 eindigt met een geboorte in de auto, hij denkt dat het een vergissing is, maar er volgt een minuut later nog een tweede geboorte.
Een 900 team haalt op zeker ogenblik een vrouw in hoge barensnood op, stapt met haar in de lift en op het moment dat de lift op het gelijkvloers arriveert, komt ook het kind ter wereld. De brandweermannen krijgen daarom een elementaire cursus eerste hulp om voorbereid te zijn op zo’n situaties.
Op het einde van de jaren zestig begin jaren zeventig beleven de mannen van de 900 de ene na de andere verschrikking. De auto wordt de koning van de weg, verkeerscontroles en aangepaste wegen staan nog in de kinderschoenen. De Mechelse brandweer komt daarenboven niet alleen ter plaatse in de stad zelf maar ook in de randgemeenten.
Alleen al in de stad vallen er jaarlijks vijftien à zestien doden en worden tientallen mensen zwaar geblesseerd van wie er verscheidene korte tijd later overlijden. De Leuvense- en Putsesteenweg waren toen gevaarlijke wegen, heel wat zware ongevallen zijn er gebeurd, meestal met een dramatische afloop.
Het is zwaar werk om (dodelijk) en zwaar verminkte slachtoffers uit soms hallucinante ongevallen te bevrijden. De 900 komt ook ter plaatse bij ongevallen die zuiver zelfmoord zijn of bij treinsuïcides.
Er is bij sommige brandweermannen een grens aan de gruwelijke verwondingen die ze zien, aan de afgerukte armen en benen, aan de uiteengebarsten lichamen, aan de onthoofde slachtoffers. Brandweermannen worden dikwijls na een paar jaar bij de dienst 900 vervangen en doen terug de andere taken.
De dienst 900 is ook aanwezig wanneer er een
beroep wordt gedaan op het duikersteam dat de gemeenteraad in 1973 opricht. De brandweermannen die er deel van uitmaken moeten stalen zenuwen bezitten om in het haast ondoorzichtige water
van de Dijle of de Vaart op zoek te gaan naar slachtoffers van een auto die te water geraakt of om te reageren op een oproep die een in ontbinding zijnde lichaam signaleert.
In de jaren '60-'70, waren er zelfs drie ziekenwagens in dienst in ons korps. Ze werden ter beschikking gesteld door het Ministerie van Volksgezondheid. In 1969 bedroeg het aantal oproepen 6.121, dit betekende meer dan het dubbele op 5 jaar tijd.
Noodoproepen
Tot de jaren '90 reed er bij elke brandinterventie standaard een ziekenwagen mee. Dit was om onze eigen mensen te beschermen en eventueel te verzorgen bij ongelukken.
In 1997 besliste toenmalig Minister van Binnenlandse Zaken Louis Tobback om de zone 016 over te hevelen naar Leuven waar dan een 100-centrale kwam.
Alle noodoproepen voor de zone 015 werden vanaf dan in de 100 centrale te Antwerpen verwerkt en doorgestuurd naar de telefooncentrale van de kazerne in Mechelen.
In 2005 voerde de firma KPMG een audit uit in het korps met als doel efficiënter te werken, de echte reden was te besparen op bepaalde diensten.
Het gevolg liet zich meteen voelen, toen op 1 juli 2006 burgemeester Bart Somers besliste om de ziekenwagendienst na meer dan 50 jaar trouwe dienst gewoon af te schaffen. Hij vond dit geen taak voor de brandweer. Terwijl er nog verschillende nieuwe kandidaat-brandweermannen hun brevet van ambulancier moesten behalen, wist men dat deze mensen nooit met de ziekenwagen zouden rijden.
De echte reden was gewoon een besparingsmaatregel. Er zouden er nog vele andere volgen ...
Copyright - 2026 - Designed by DiLuc - Hosting Combell